werset">1 Nie spadnie zło na bojącego się Pana,
a jeśli będzie doświadczany, dozna wybawienia.
werset">2 Człowiek mądry nie będzie nienawidził Prawa,
ale kto obłudnie wobec niego postępuje, jest jak okręt w czasie burzy.
werset">3 Człowiek mądry zawierzy Prawu,
ono będzie dlań niezawodne jak wyrocznia urim i tummim¹.
werset">4 Przygotuj mowę, a słuchać cię będą,
zbierz swą wiedzę i odpowiadaj!
werset">5 Wnętrze głupiego jest jak koło u ciężkiego wozu
i jak oś obracająca się - jego myślenie.
werset">6 Przyjaciel niestały podobny jest do ogiera,
który rży pod każdym jeźdźcem.


werset">7 Dlaczego jeden dzień góruje nad drugim,
chociaż światło wszystkich dni roku pochodzi od słońca?
werset">8 W myśli swej Pan je wyodrębnił
i On rozróżnił czasy i święta.
werset">9 Jedne z nich wywyższył i uświęcił,
a inne zaliczył do dni zwyczajnych.
werset">10 Wszyscy ludzie są z mułu,
i z ziemi Adam został stworzony.
werset">11 Pan rozdzielił ich w pełni swej mądrości
i różne wyznaczył im drogi.
werset">12 Jednych pobłogosławił i wywyższył,
uświęcił i do siebie zbliżył,
innych przeklął, poniżył
i wygnał ich z miejsc pobytu².
werset">13 Jak glina w ręce garncarza,
który ją kształtuje według swego upodobania,
tak ludzie są w ręku Tego, który ich stworzył,
i odda im według swego sądu.
werset">14 Jak obok zła - dobro,
a obok śmierci - życie,
tak obok bogobojnego - grzesznik.
werset">15 Patrz na wszystkie dzieła Najwyższego,
jak występują parami, jedno obok drugiego.
werset">16 I ja, ostatni, dołożyłem starania
jak ten, kto zbiera resztki po dokonujących winobrania.
werset">17 Dzięki błogosławieństwu Pana postąpiłem,
i jak ten, co zbiera winogrona, napełniłem tłocznię.
werset">18 Zważcie, że nie dla siebie samego się trudziłem,
ale dla tych wszystkich, którzy szukają umiejętności w działaniu.
werset">19 Słuchajcie mnie, naczelnicy ludu,
i nadstawcie uszu, przewodniczący zgromadzeniu!


werset">20 Ani synowi, ani żonie, ani bratu, ani przyjacielowi
nie dawaj władzy nad sobą za życia,
nie oddawaj też twoich dostatków komu innemu,
abyś pożałowawszy tego, nie musiał o nie prosić.
werset">21 Póki żyjesz i tchnienie jest w tobie,
nikomu nie dawaj nad sobą władzy.
werset">22 Lepszą jest bowiem rzeczą, żeby dzieci ciebie prosiły,
niż żebyś ty patrzył na ręce swych synów.
werset">23 W każdym czynie bądź tym, który góruje,
i nie przynoś ujmy swej sławie!
werset">24 W dniu kończącym dni twego życia
i w chwili śmierci rozdaj [swoje] dziedzictwo!


werset">25 Dla osła - pasza, kij i ciężary;
chleb, ćwiczenie i praca - dla niewolnika.
werset">26 Spraw, by sługa pracował, a znajdziesz odpoczynek,
zostaw mu ręce bez zajęcia, a szukać będzie wolności.
werset">27 Jarzmo i rzemień zginają kark,
a słudze krnąbrnemu wałek⁴ i dochodzenia.
werset">28 Wyślij go do pracy, by nie był bez zajęcia,
lenistwo bowiem nauczyło wiele złego.
werset">29 Daj go do pracy jemu odpowiedniej,
a jeśliby cię nie słuchał, zakuj go w cięższe kajdany,
werset">30 ale nie przebieraj miary względem żadnego człowieka
i nie czyń nic bez zastanowienia!
werset">31 Jeśli masz sługę, niech ci będzie jak ty sam sobie,
ponieważ za krew⁵ go nabyłeś.
werset">32 Jeśli masz sługę, postępuj z nim jak z bratem,
ponieważ potrzebować go będziesz jak siebie samego.
werset">33 Jeśli go skrzywdzisz, a on ucieknie,
na jakiej drodze szukać go będziesz?