werset">1 Więcej wart biedak, co żyje uczciwie,
niż głupiec o ustach kłamliwych.
werset">2 I gorliwość niedobra przy braku rozwagi,
błądzi, kto biegnie za prędko.
werset">3 Głupota człowieka niszczy mu drogę,
a serce na Pana się gniewa.
werset">4 Bogactwo zyskuje wielu przyjaciół,
biednego opuszcza najbliższy.
werset">5 Fałszywy świadek nie ujdzie karania,
kto kłamstwem oddycha, nie zdoła się wymknąć.
werset">6 Wielu schlebia możnemu,
każdy jest bliski temu, kto daje.
werset">7 Biedaka¹ wszyscy bracia nie lubią,
tym bardziej najbliżsi stronią od niego;
on szuka słów - ale ich nie ma.
werset">8 Kto nabywa mądrość - ten siebie kocha,
kto strzeże rozwagi - ten dobro zdobędzie².
werset">9 Fałszywy świadek nie ujdzie karania,
zginie - kto kłamstwem oddycha³.
werset">10 Nie przystoi głupiemu opływać w rozkosze,
tym bardziej słudze - kierować panami.
werset">11 Rozważny człowiek nad gniewem panuje,
a chwałą jego - zapomnienie uraz⁴.
werset">12 Jak ryk lwa, tak zagniewanie króla,
jego życzliwość jak rosa na trawie.
werset">13 Strapieniem dla ojca - syn głupi,
a rynną wciąż cieknącą - kłótliwa kobieta.
werset">14 Dom i bogactwo dziedzictwem po przodkach,
lecz żona rozsądna darem od Pana.
werset">15 Lenistwo pogrąża w ospałość,
głód cierpi dusza niedbała.
werset">16 Strzec przykazań to chronić swe życie,
kto gardzi powagą⁵, zginie.
werset">17 Pożycza [samemu] Panu - kto dla biednych życzliwy,
za dobrodziejstwo On mu nagrodzi.
werset">18 Ćwicz syna, dopóki jest nadzieja,
nie unoś się aż do skrzywdzenia go.
werset">19 Za mocny gniew należy się grzywna,
a chcąc go wyrwać, jeszcze go wzmożesz⁶.
werset">20 Posłuchaj rady, przyjmij naukę,
abyś był mądry w przyszłości.
werset">21 Wiele zamierzeń jest w sercu człowieka,
lecz wola Pana się ziści.
werset">22 Bezczynność człowieka jest jego wyrzutem,
od nierzetelnego lepszy jest ubogi⁷.
werset">23 Bojaźń Pańska prowadzi do życia:
klęska nawiedzi tego, kto lubi spać długo⁸.
werset">24 Leniwy wyciągnie rękę do misy⁹,
ale do ust jej nie doprowadzi.
werset">25 Zbij szydercę - a prosty zmądrzeje,
upomnij mądrego - a nabędzie karności.
werset">26 Kto ojca znieważa, a matkę wypędza,
jest synem bezecnym, zhańbionym.
werset">27 Zaprzestań, synu słuchać pouczeń,
a zbłądzisz bez słów rozsądku.
werset">28 Świadek bezecny drwi sobie z prawości,
usta występne grzech pożerają.
werset">29 Dla szyderców gotowe są baty,
a chłosta na plecy głupiego.