werset">1 Aleksander¹, syn Filipa¹ Macedońskiego, wyruszył z kraju Kittim¹ i po zwycięskich walkach¹ pokonał Dariusza¹, króla Persów i Medów, i w jego miejsce objął panowanie najpierw nad Helladą. werset">2 Prowadził on wiele wojen: zdobył [wiele] umocnionych miejscowości i wytracił królów [rządzących na swych] ziemiach. werset">3 Przeszedł on aż na krańce świata², a nabrał łupów od wielu narodów. Cała ziemia przed nim zamilkła, jego zaś serce wbiło się w pychę². werset">4 Zebrał bowiem bardzo liczne wojsko i rządził państwami, narodami i [ich] władcami tak, że płacili mu daniny. werset">5 Potem³ jednak padł na łoże i uświadomił sobie, że będzie musiał umrzeć. werset">6 Przywołał więc najdostojniejszych swoich wodzów, tych, którzy od młodości z nim razem byli wychowani, i jeszcze za życia rozdzielił swoje królestwo pomiędzy nich⁴. werset">7 Aleksander zmarł po dwunastoletnim panowaniu, werset">8 a jego wodzowie objęli władzę, każdy nad swoim działem. werset">9 Po jego śmierci wszyscy włożyli sobie na głowy diademy [królewskie] - po nich zaś ich synowie przez wiele lat - i dokonali wiele złego na ziemi.





werset">10 Spomiędzy nich wyszedł korzeń [wszelkiego] grzechu - Antioch Epifanes⁵, syn króla Antiocha. Przebywał on w Rzymie jako zakładnik⁵, zaczął panować w sto trzydziestym siódmym roku panowania greckiego⁵. werset">11 W tym to czasie wystąpili spośród Izraela synowie wiarołomni, którzy podburzyli wielu ludzi, mówiąc: «Pójdźmy zawrzeć przymierze z narodami, które mieszkają wokoło nas. Wiele złego bowiem spotkało nas od tego czasu, kiedyśmy się od nich oddalili». werset">12 Słowa te w ich mniemaniu uchodziły za dobre⁶. werset">13 Niektórzy zaś spomiędzy ludu zapalili się do tej sprawy i udali się do króla⁷, a on dał im władzę, żeby wprowadzili pogańskie obyczaje. werset">14 W Jerozolimie więc wybudowali gimnazjum⁸ według pogańskich zwyczajów. werset">15 Pozbyli się też znaku obrzezania i odpadli od świętego przymierza. Sprzęgli się też z poganami i zaprzedali się [im], aby robić to, co złe.





werset">16 Kiedy Antioch opanował królestwo, uznał, że może rozciągnąć swoją władzę na ziemię egipską i że w ten sposób będzie królem nad dwoma państwami⁹. werset">17 Wkroczył więc do Egiptu z wielkim wojskiem i rydwanami, słoniami, konnicą i silną flotą werset">18 i prowadził wojnę przeciwko Ptolemeuszowi¹⁰, królowi Egiptu. Ptolemeusz wycofał się przed nim i uciekł, a padło wielu zabitych. werset">19 W Egipcie zdobyli obronne miasta, i zabrał [Antioch] łupy zdobyte w ziemi egipskiej.





werset">20 Po zwycięstwie nad Egiptem w sto czterdziestym trzecim roku¹¹ Antioch wycofał się i z wielkim wojskiem wyruszył przeciw Izraelowi i przeciwko Jerozolimie. werset">21 W swojej pysze wtargnął do świątyni i zabrał złoty ołtarz i świecznik razem z tym wszystkim, co do niego należało, werset">22 stół pokładny, naczynia do ofiar płynnych, czasze, złote kadzielnice, zasłonę, wieńce, złote ozdoby świątynnej fasady - i wszystko połamał. werset">23 Zabrał srebro, złoto i kosztowne naczynia; zabrał też ukryte skarby, które odnalazł. werset">24 Zabrawszy to wszystko, odszedł do swojego kraju, a [w Jerozolimie] uczynił rzeź i przemawiał z ogromną pychą.
werset">25 Na Izraela zaś spadła głęboka żałoba
po wszystkich ich siedzibach;
werset">26 narzekali przełożeni i starsi,
dziewczęta i młodzieńcy opadli z sił,
a piękność niewiast zniknęła.
werset">27 Każdy małżonek począł lamentować,
i płakała ta, która siedziała na małżeńskim łożu.
werset">28 Ziemia wzruszyła się nad tymi, którzy na niej mieszkali,
a cały dom Jakuba okrył się wstydem.





werset">29 Po dwóch latach król posłał do miast judzkich przełożonego nad Mizyjczykami¹², a on przybył do Jerozolimy w otoczeniu licznego wojska. werset">30 W zdradliwy sposób zapewniał ich o pokoju, a oni mu uwierzyli. Wtedy nagle napadł na miasto, zadał im wielką klęskę i spomiędzy Izraela zginęło wielu ludzi. werset">31 Zabrał łupy zdobyte w mieście, potem zaś miasto spalił, a domy jego i otaczające je mury porozwalał. werset">32 Kobiety i dzieci wzięli do niewoli, bydło zaś sobie przywłaszczyli.





werset">33 Miasto Dawidowe¹³ otoczyli wysokim i mocnym murem i obronnymi wieżami, tak że stało się ono dla nich warownią. werset">34 Tam osadzili grzeszny naród¹⁴, ludzi wiarołomnych, a ci się tam obwarowali. werset">35 I nagromadzili sobie broni i żywności, i złożyli tam łupy zdobyte w Jerozolimie, i stali się groźną matnią¹⁵.
werset">36 [Zamek] stał się dla świątyni zasadzką
i złośliwym przeciwnikiem Izraela - bez przerwy.
werset">37 Wokoło świątyni wylali krew niewinną
i samą świątynię zbezcześcili.
werset">38 To przez nich pouciekali mieszkańcy Jeruzalem
i stało się ono siedzibą cudzoziemców,
dla własnych obywateli stało się obcym miastem
i własne dzieci musiały je opuścić.
werset">39 Świątynia spustoszona, jak gdyby pustynia,
uroczystości przemieniły się w płacz,
szabaty jej stały się pośmiewiskiem,
a cześć jej wniwecz się obróciła.
werset">40 Jak wielka chwała [kiedyś],
tak wielkie [teraz] stało się jej upokorzenie:
wielkość jej w żałobę się przemieniła.





werset">41 Król wydał dekret dla całego państwa: «Wszyscy mają być jednym narodem werset">42 i niech każdy zarzuci swoje obyczaje». Wszystkie narody przyjęły ten rozkaz królewski, werset">43 a nawet wielu Izraelitom spodobał się ten kult przez niego nakazany. Składali więc ofiary bożkom i znieważali szabat.
werset">44 Król posłał swoich wysłańców do Jerozolimy i do miast judzkich z pisemnym poleceniem, żeby postępowały według obyczajów, które dla kraju były obce; werset">45 żeby w świątyni zaprzestano składać całopalenia, ofiary krwawe, a także ofiary płynne; żeby znieważano szabat i święta werset">46 i żeby zbezczeszczono świątynię i świętych¹⁶, werset">47 żeby [natomiast] sporządzono ołtarze, święte gaje i posągi bożków oraz składano na ofiarę mięso świń i innych nieczystych zwierząt; werset">48 żeby synów swoich pozostawiali bez obrzezania i żeby dusze swoje brukali wszystkim, co jest nieczyste i światowe. werset">49 W ten sposób mieli zapomnieć o Prawie i zarzucić wszystkie jego nakazy. werset">50 Kto by zaś nie postąpił zgodnie z królewskim rozporządzeniem, miał być ukarany śmiercią.
werset">51 Podobne do tego rozkazu pismo wystosował do całego swego królestwa, a nadto nad całym narodem ustanowił nadzorców. Miastom zaś judzkim polecił, aby jedno po drugim składało ofiary [bogom].
werset">52 Spomiędzy narodu wielu przyłączyło się do nich - mianowicie ci wszyscy, którzy odpadli od Prawa. Oni to wiele złego dokonali w kraju werset">53 i byli powodem tego, że Izraelici musieli się kryć i chować w miejscach dostępnych tylko dla zbiegów.
werset">54 W dniu piętnastym miesiąca Kislew sto czterdziestego piątego roku¹⁷ na ołtarzu całopalenia wybudowano "ohydę spustoszenia"¹⁷, a w okolicznych miastach judzkich pobudowano także ołtarze - werset">55 ofiary kadzielne składano nawet przed drzwiami domów i na ulicach. werset">56 Księgi Prawa¹⁸, które znaleziono, darto w strzępy i palono ogniem. werset">57 Wyrok królewski pozbawiał życia tego, u kogo gdziekolwiek znalazła się Księga Przymierza albo jeżeli ktoś postępował zgodnie z nakazami Prawa. werset">58 Tak z miesiąca na miesiąc¹⁹ stosowano przemoc przeciw Izraelowi, przeciwko każdemu, kogokolwiek udało im się pochwycić w miastach.
werset">59 Dnia dwunastego piątego miesiąca [Kislew] składano ofiary na ołtarzu, który wzniesiono na ołtarzu całopalenia. werset">60 Wtedy to na mocy królewskiego dekretu²⁰ wymordowano kobiety, które obrzezały swoje dzieci. werset">61 I powieszono im niemowlęta na szyjach. A także [zabito] domowników i tych, którzy dokonywali na nich obrzezania.
werset">62 Wielu jednak spomiędzy Izraelitów postanowiło sobie i mocno trzymało się swego postanowienia, że nie będą jeść nieczystych pokarmów. werset">63 Woleli raczej umrzeć, aniżeli skalać się pokarmem i zbezcześcić święte przymierze. Oddali też swoje życie. werset">64 Wielki gniew [Boży] strasznie zaciążył nad Izraelem.