werset">2 ¹ Nie oddawaj siebie na wolę swych żądz,
abyś jak bawół nie był [nimi] miotany.
werset">3 Liście zmarnujesz, owoce zniszczysz
i pozostawisz siebie jak uschłe drzewo.
werset">4 Zła żądza zgubi tego, kto jej nabył,
i uczyni go uciechą dla wrogów.


werset">5 Miła mowa pomnaża przyjaciół,
a język uprzejmy pomnaża miłe pozdrowienia.
werset">6 Żyjących z tobą w pokoju może być wielu,
ale gdy idzie o doradców, [niech będzie] jeden z tysiąca!
werset">7 Jeżeli chcesz mieć przyjaciela, posiądź go po próbie,
a niezbyt szybko mu zaufaj!
werset">8 Bywa bowiem przyjaciel, ale tylko na czas jemu dogodny,
nie pozostanie nim w dzień twego ucisku.
werset">9 Bywa przyjaciel, który przechodzi do nieprzyjaźni
i wyjawia wasz spór na twoją hańbę.
werset">10 Bywa przyjaciel, ale tylko jako towarzysz stołu,
nie wytrwa on w dniu twego ucisku.
werset">11 W powodzeniu twoim będzie jak [drugi] ty,
z domownikami twymi będzie w zażyłości.
werset">12 Jeśli zaś zostaniesz poniżony, stanie przeciw tobie
i skryje się przed twym obliczem.
werset">13 Od nieprzyjaciół bądź z daleka
i miej się na baczności przed twymi przyjaciółmi.
werset">14 Wierny bowiem przyjaciel potężną obroną,
kto go znalazł, skarb znalazł.
werset">15 Za wiernego przyjaciela nie ma odpłaty
ani równej wagi za wielką jego wartość.
werset">16 Wierny przyjaciel jest lekarstwem życia;
znajdą go bojący się Pana.


werset">17 Kto się boi Pana, dobrze pokieruje swoją przyjaźnią,
bo jaki jest on, taki i jego bliźni.
werset">18 Synu, od młodości swej staraj się o naukę,
a będziesz ją nabywał aż do siwizny.
werset">19 Jak oracz i siewca przystępuj do niej
i czekaj na dobry jej plon;
trochę się utrudzisz pracując nad nią,
ale wnet będziesz spożywał jej owoce.
werset">20 Jakże bardzo twarda jest dla nieuków,
a lekkoduch w niej nie wytrwa.
werset">21 Jak potężny kamień próby² go przytłoczy
i nie będzie zwlekał z jej odrzuceniem.
werset">22 Mądrość bowiem, zgodnie ze swą nazwą³,
nie dla wielu jest dostrzegalna.
werset">23 Słuchaj, synu, przyjmij me zasady,
a rady mojej nie odrzucaj!
werset">24 Włóż nogi w jej dyby,
a szyję swą w jej obrożę!
werset">25 Poddaj ramiona swe i dźwignij ją,
a nie zżymaj się na jej więzy!
werset">26 Całą duszą zbliż się do niej
i strzeż jej dróg ze wszystkich sił!
werset">27 Ubiegaj się o nią, szukaj, a da ci się poznać,
a gdy ją posiądziesz, nie wypuszczaj z objęć!
werset">28 Na koniec bowiem znajdziesz miejsce jej odpoczynku,
a to ci się w radość obróci.
werset">29 Dyby jej będą ci walną obroną,
a obroża jej strojem zaszczytnym.
werset">30 Złota bowiem jest na niej szata,
a więzy jej są z nici purpurowych⁴.
werset">31 Jak strój wspaniały ją przywdziejesz,
jak wieniec radosnego uniesienia włożysz na siebie.
werset">32 Jeżeli jej będziesz pożądał, posiądziesz naukę,
jeśli dołożysz uwagi, zdatny będziesz do zrobienia wszystkiego.
werset">33 Jeżeli będziesz lubił słuchać, nauczysz się,
i jeśli nakłonisz ucha swego, będziesz mądry.
werset">34 Stań na zgromadzeniu starszych:
a [jeśli] kto jest mądry, przyłącz się do niego!
werset">35 Chętnie słuchaj wszelkiego wykładu rzeczy Bożych,
a przysłowia rozumne niech nie ujdą twojej uwagi!
werset">36 Jeżeli ujrzysz kogoś mądrego, już od wczesnego rana idź do niego,
a stopa twoja niech ściera progi drzwi jego!
werset">37 Rozmyślaj nad zarządzeniami Pana,
a przykazaniami Jego zawsze pilnie się zajmuj!
On sam umocni twe serce,
a pożądana mądrość będzie ci dana.