werset">1 Kto jest miłosierny, pożycza bliźniemu,
a kto wspomaga go swą ręką, wypełnia przykazania¹.
werset">2 Pożycz bliźniemu, gdy jest w potrzebie,
a także oddaj mu w swoim czasie²;
werset">3 dotrzymaj słowa, bądź godny jego zaufania,
a zawsze znajdziesz to, czego będziesz potrzebował.
werset">4 Wielu uważa pożyczkę za rzecz znalezioną
i sprawia kłopot tym, którzy ich wspomogli.
werset">5 Do czasu, zanim otrzyma, całuje jego ręce
i o bogactwach bliźniego mówi cichym głosem;
ale się ociąga, gdy przyjdzie pora zwrotu,
i oddaje w zamian słowa niezadowolenia
i na złe czasy się skarży.
werset">6 Jeśli zaś zdoła, zwróci zaledwie połowę,
i należy uważać to za rzecz znalezioną;
a jeśli nie będzie mógł, pozbawi go pieniędzy,
uczyni go sobie bez powodu wrogiem,
odda mu przekleństwa i obelgi
i zamiast czci, zapłaci mu zelżywością.
werset">7 Wielu się więc powstrzymuje³ nie z powodu złego usposobienia,
ale z obawy, by nie tracić na próżno.


werset">8 Poza tym bądź dla biednego łaskawy
i nie daj mu długo czekać na jałmużnę!
werset">9 Zgodnie z przykazaniem przyjdź z pomocą biednemu
i stosownie do jego potrzeby nie odsyłaj go z pustymi rękami!
werset">10 Strać raczej pieniądze dla brata i przyjaciela,
niżby miały zardzewieć, zmarnować się pod kamieniem.
werset">11 Umieść skarb twój według przykazań Najwyższego,
a korzystniejsze to będzie dla ciebie niż złoto.
werset">12 Zamknij jałmużnę w spichlerzach twoich,
a ona wybawi cię z każdego nieszczęścia⁴.
werset">13 Lepiej niż tarcza mocna, niżeli ciężka włócznia
za ciebie walczyć będzie z wrogiem.


werset">14 Człowiek dobry ręczyć będzie za bliźniego,
i byłby bezwstydny, gdyby go odtrącił.
werset">15 Nie zapominaj dobrodziejstw poręczyciela,
dał bowiem życie swoje za ciebie.
werset">16 Grzesznik za nic sobie ma dobrodziejstwa poręczyciela
i bez wdzięczności w sercu odtrąca swego wybawcę.
werset">17 Ręczenie zgubiło wielu uczciwych
i wstrząsnęło nimi jak morska fala.
werset">18 Ludzi możnych wypędziło z kraju,
tak że zabłądzili między obce narody.
werset">19 Grzesznik, który narzuca się z ręczeniem,
goniąc za zyskiem, popadnie pod wyroki sądowe.
werset">20 Pomagaj bliźniemu według swej możności,
a uważaj na siebie, abyś i ty nie upadł.


werset">21 Pierwsze potrzeby życia: woda, chleb, odzienie
i dom, by osłonić nagość.
werset">22 Lepsze jest życie biednego pod dachem z tarcic
niż wspaniałe uczty u obcych.
werset">23 Bądź zadowolony, czy masz mało czy dużo,
a nie posłyszysz wymówek, że jesteś przybyszem.
werset">24 Przykre to życie chodzić od domu do domu,
a tam, gdzie mieszkasz jako obcy, ust nie otworzysz.
werset">25 Choć przyjmiesz kogoś do stołu i dasz pić, bez otrzymania podzięki
posłyszysz przykre słowa⁵:
werset">26 «Chodź, przybyszu, przygotuj stół,
a jeśli co masz w ręku, nakarm mnie!⁶
werset">27 Przybyszu, zrób miejsce godniejszemu,
brat w gościnę przybył do mnie, potrzebuję mieszkania».
werset">28 Ciężkie są dla człowieka rozumnego
obelgi wierzyciela i wymawianie gościny.