werset">1 Miejsce jego zajął tymczasem jego syn, Juda, który miał przydomek Machabeusz. werset">2 Wsparli go wszyscy jego bracia i wszyscy, którzy przedtem przyłączyli się do jego ojca. Z radością prowadzili wojnę w obronie Izraela.
werset">3 On rozprzestrzenił chwałę swego ludu.
Przywdział bowiem na siebie pancerz jak olbrzym,
przepasał się wojennym orężem
i rozpoczął wojnę, ochraniając wojsko swym mieczem.
werset">4 W czynach swoich był podobny do lwa,
do lwiątka, które ryczy [rzucając się] na zdobycz.
werset">5 Ścigał bezbożnych i tropił ich,
a na pastwę płomieni oddał tych, którzy niepokoili jego naród.
werset">6 Bezbożni ze strachu przed nim byli przerażeni,
i drżeli wszyscy, którzy bezbożnie postępowali,
a on wybawiał i szczęście mu sprzyjało.
werset">7 Wielu królów¹ rozgniewał na siebie,
ale Jakub cieszył się z jego czynów
i aż na wieki błogosławiona pozostanie jego pamięć.
werset">8 Przeszedł przez judzkie miasta
i wygubił w nich ludzi bezbożnych,
i odwrócił gniew [Boży] od Izraela.
werset">9 Aż na krańcach ziemi było znane jego imię,
i tych zgromadził, którzy mieli zginąć.





werset">10 Apoloniusz² zebrał pogan i liczne wojsko z Samarii, ażeby walczyć przeciwko Izraelowi. werset">11 Juda dowiedział się o tym, wyszedł mu naprzeciw, pobił go i zabił. Padło wielu zabitych, a reszta pouciekała. werset">12 Oni zaś zabrali łupy na nich zdobyte, a Juda wziął sobie miecz Apoloniusza i walczył nim przez całe swoje życie.





werset">13 Seron, dowódca wojsk syryjskich, dowiedział się o tym, że Juda zebrał sobie ludzi i zgromadził prawowiernych, aby wyjść na wojnę. werset">14 Powiedział więc: «Uczynię głośnym swoje imię i chwałę dla siebie przygotuję w królestwie; będę walczył przeciwko Judzie i przeciwko tym, co się z nim złączyli, a którzy lekceważą królewskie rozkazy». werset">15 Tak więc wyruszył on, a z pomocą mu wyruszyło także silne wojsko bezbożnych, aby na synach Izraela wykonać zemstę. werset">16 Gdy zbliżył się do stóp wzniesienia, na którym leży Bet-Choron³, wtedy Juda z małym oddziałem wyszedł mu naprzeciw. werset">17 Gdy zobaczyli wojsko, które szło naprzeciw nim, powiedzieli do Judy: «Nas jest tak mało, czy będziemy mogli walczyć z tym tak wielkim, potężnym mnóstwem? A przecież my dzisiaj nic jeszcze nie jedliśmy i sił nam zabrakło».
werset">18 Juda odparł: «Bez trudu wielu może być pokonanych rękami małej liczby, bo Niebu⁴ nie czyni różnicy, czy ocali przy pomocy wielkiej czy małej liczby. werset">19 Zwycięstwo bowiem w bitwie nie zależy od liczby wojska; prawdziwą siłą jest ta, która pochodzi z Nieba. werset">20 Oni przychodzą do nas pełni pychy i bezprawia po to, aby wytępić nas razem z żonami naszymi i dziećmi i aby nas obrabować. werset">21 My zaś walczymy o swoje życie i o swoje obyczaje. werset">22 On sam⁴ skruszy ich przed naszymi oczami. Wy zaś ich nie obawiajcie się!» werset">23 Gdy skończył swoje przemówienie, nagle uderzył na nich, tak że Seron i jego wojsko zostało przez nich pobite. werset">24 Ścigali ich od przejścia Bet-Choron aż do równiny. Spośród nich padło blisko ośmiuset ludzi, a inni pouciekali do ziemi Filistynów.
werset">25 Wtedy zaczęto się bać Judy i jego braci, a strach przed nimi padł na okoliczne narody. werset">26 Wieść o nim doszła aż do króla, a narody opowiadały o walkach Judy.





werset">27 Antioch, dowiedziawszy się o tych wypadkach, zawrzał gniewem⁵. Rozesłał [rozkazy] i zgromadził wszystkie siły swego królestwa, armię bardzo wielką. werset">28 Potem zaś otworzył swój skarbiec i na rok naprzód wydał żołd żołnierzom. Polecił też, żeby byli gotowi na wszystko. werset">29 Wtedy jednak zauważył, że w skarbcach brak pieniędzy. Rozruchy bowiem i utrapienia, jakie sprowadził na te okolice, gdzie kazał znieść obyczaje obowiązujące od najdawniejszych lat, sprawiły, że podatki były małe. werset">30 Obawiał się więc, że, jak nieraz się to już zdarzało, nie będzie miał pieniędzy na wydatki i na podarunki, które poprzednio rozdawał hojną ręką. Był bowiem bardziej rozrzutny niż inni królowie, jego poprzednicy. werset">31 W tych wielkich swoich kłopotach postanowił, że uda się do Persji⁶, zbierze podatki z [tamtejszych krain] i nagromadzi wiele pieniędzy. werset">32 Jako wielkorządcę królewskiego od rzeki Eufrat aż do granic Egiptu zostawił Lizjasza, człowieka poważanego, pochodzącego z królewskiego rodu, werset">33 [i polecił mu], żeby aż do jego powrotu wychowywał jego syna, Antiocha⁷. werset">34 Pozostawił mu także połowę swych wojsk razem ze słoniami i dał mu wskazówki co do wszystkich swoich zamiarów i co do mieszkańców Judei i Jerozolimy; werset">35 żeby mianowicie wysłał przeciwko nim wojsko, starł i zniósł całkowicie siły izraelskie i to, co pozostało z Jerozolimy, żeby wymazał nawet pamięć o nich na tym miejscu, werset">36 żeby obcych ludzi osiedlił na ich obszarach, a ziemię losem porozdzielał. werset">37 Wtedy król zabrał drugą połowę swych wojsk, w roku sto czterdziestym siódmym⁸ wyruszył z królewskiej swej stolicy, Antiochii⁸, przeprawił się przez rzekę Eufrat i przeszedł przez górne krainy⁸.





werset">38 Lizjasz wybrał Ptolemeusza, syna Dorymenesa, Nikanora i Gorgiasza, ludzi walecznych⁹ spomiędzy królewskich przyjaciół werset">39 i posłał z nimi czterdzieści tysięcy pieszych i siedem tysięcy konnicy, żeby poszli do ziemi judzkiej i spustoszyli ją zgodnie z królewskim rozkazem. werset">40 Wyruszyli oni z całym swym wojskiem, przybyli w pobliże Emmaus¹⁰ i rozłożyli się obozem na równinie. werset">41 Gdy kupcy tamtejszej okolicy dowiedzieli się o tym, wzięli bardzo dużo srebra i złota oraz pęta na nogi i przybyli do obozu, aby Izraelitów wziąć sobie za niewolników. Przyłączyły się do nich także oddziały z Syrii i z ziemi filistyńskiej.
werset">42 Juda razem z braćmi zobaczył, że zło przebiera miarę i że wojska obozują już na ich ziemi. Dowiedzieli się też o rozkazach, które król wydał, żeby naród zniszczyć zupełnie. werset">43 Jeden więc do drugiego mówił: «Przeciwstawmy się zniszczeniu naszego narodu. Walczmy w obronie naszego narodu i świętości!» werset">44 Zgromadzili się więc wszyscy, by być gotowi do walki, a także by się modlić i prosić o łaskę i zmiłowanie.
werset">45 Jeruzalem było niezamieszkane jak jakaś pustynia;
spośród jego synów nikt do niego nie wchodził ani nie wychodził,
świątynię deptano.
W zamku synowie cudzoziemców,
[a miasto jak] gospoda dla pogan.
Od Jakuba odeszła radość,
nie słychać już fletu ni harfy.
werset">46 Zeszli się¹¹ i udali się do Mispa¹¹, naprzeciw Jerozolimy, dlatego że niegdyś Mispa było dla Izraela miejscem modlitwy. werset">47 Tego dnia pościli, włożyli na siebie wory, głowy posypali popiołem i porozdzierali swoje szaty. werset">48 Potem rozwinęli księgę Prawa w tym samym celu, w jakim poganie zapytują posągi swych bóstw¹². werset">49 Potem przynieśli kapłańskie szaty, pierwsze plony i dziesięciny, przywołali także nazirejczyków, których liczba dni już była pełna, werset">50 i wołali do Nieba słowami: «Co mamy czynić z tymi? Gdzie ich zaprowadzić? werset">51 Świątynia Twoja została podeptana i znieważona, a kapłani Twoi [trwają] w żałobie i poniżeniu. werset">52 A oto jeszcze poganie zebrali się przeciwko nam, aby nas zniszczyć całkowicie. Ty wiesz, jakie oni mają przeciw nam zamiary. werset">53 Jak będziemy mogli ostać się przed nimi, jeżeli Ty nas nie wspomożesz?» werset">54 Wtedy zaczęli grać na trąbach i podnieśli ogromny krzyk. werset">55 Potem Juda ustanowił dowódców nad ludem: tysiączników, setników, pięćdziesiątników i dziesiętników. werset">56 Powiedział też, żeby zgodnie z Prawem wrócili do domu ci, którzy budowali dom, ożenili się [właśnie], założyli winnicę lub byli bojaźliwi¹³.
werset">57 Wtedy wojsko wyruszyło w drogę i na południe od Emmaus rozłożyło się obozem. werset">58 Juda zaś powiedział: «Przepaszcie się i bądźcie waleczni! Jutro rano bądźcie gotowi walczyć przeciwko tym poganom, którzy zeszli się przeciwko nam, żeby całkowicie zniszczyć nas i naszą świątynię. werset">59 Lepiej nam przecież zginąć w bitwie, niż patrzeć na niedolę naszego narodu i świątyni. werset">60 Jakakolwiek zaś będzie wola w Niebie, tak niech się stanie!»